“Xin Nhà nước đừng giảm thuế để cứu doanh nghiệp mà trước hết phải bãi nhiệm người lãnh đạo đó; không viện dẫn nguyên nhân khách quan hay chủ quan, hãy để thị trường trừng phạt. Mọi động thái “cứu” của Chính phủ như giảm thuế, giảm nợ đều khiến việc cố gắng tái cấu trúc khó thành công”.
TS Nguyễn Đình Cung, Quyền Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý Trung ương đã tha thiết đề nghị khi bàn về việc: Phục hồi tăng trưởng và tái cơ cấu kinh tế. Theo ông, sự chần chừ, ngập ngừng trong việc đưa ra luật chơi và Chính phủ cố tìm mọi cách giảm thuế, giảm nợ thì khó mà nói câu chuyện tái cấu trúc nền kinh tế.
Hãy để thị trường trừng phạt!
Theo TS Nguyễn Đình Cung, tái cơ cấu đâu tư công đang được thực hiện nhưng kết quả đạt được cho đến nay không được như mong đợi, nền kinh tế tiếp tục trì trệ và suy giảm, tăng trương chưa được phục hồi.
Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước: cổ phần hóa rất chậm và thoái vốn thì thực sự khó khăn. Tiêu chí cách thức bảo toàn vốn chưa phù hợp với thị trường, chưa đúng tinh thần tái cơ cấu.
Các DNNN thì có vẻ như chỉ bán để cắt lỗ chứ không phải để tái cơ cấu kinh tế. Vẫn chưa áp đặt được đầy đủ nguyên tắc thị trường. Theo TS Cung việc thực hiện các nội dung tái cơ cấu kinh tế thời gian qua thể hiện rõ nhất là sự ngập ngừng trong các quyết sách.
Trong tái cơ cấu đầu tư công trong mấy năm qua chủ yếu mang tính tình huống ngắn hạn, chủ yếu xử lý thực trạng quyết định đầu tư vượt quá khả năng cân đối vốn, đầu tư dàn trải, thiếu đồng bộ hơn là thiết lập một thể chế mới để quản lý vốn đầu tư nhà nước và một hệ thống động lực mới thúc đẩy các bộ, địa phương nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
Việc tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN), trọng tâm là tổng công ty, tập đoàn kinh tế nhà nước, Đề án đã xác định sẽ định vị lại vai trò và thu hẹp phạm vi kinh doanh của DNNN.
“Mặc dù Thủ tướng Chính phủ đã tuyên bố nhiều năm nay nhưng việc áp đặt đầy đủ nguyên tắc và kỷ luật thị trường đối với các tập đoàn, tổng công ty nhà nước hầu như chưa có chuyển biến, kể cả trong tư duy, quan niệm và hành động chính sách”, TS Cung nói.
Chỉ ra nhiều điểm mà được cho là cả luật chơi, cách chơi và người chơi chưa thay đổi. TS Cung cho răng, luật chơi đang thiên về hành chính điều hành. Thiên về cách hiểu của cơ quan có thẩm quyền. Luật chơi kiểu xin cho và xin chia và tương ứng là người chơi có thể cho và người có thể đi xin được. “Chính vì thế mới có khái niệm là “vina xin ” và “vian cho””, ông Cung ví von.
Trước nhiều lập luận về sự chưa đạt của việc tái cơ cấu, TS Cung đề nghị: “Xin Nhà nước đừng giảm thuế để cứu DNNN mà trước hết phải bãi nhiệm người lãnh đạo đó để dù khách quan hay chủ quan để thị trường trừng phạt. Mọi động thái “cứu” của Chính phủ giảm thuế, giảm nợ đều khiến việc cố gắng tái cấu trúc khó thành công”.
Chỉ ra điểm chưa được trong xử lý nợ xấu, TS Cung nói thẳng: mặc dù NHNN thông báo, công bố tổng số nợ xấu của các tổ chức tín dụng nhưng tổng số của các ngân hàng thương mại vẫn là sự hoài nghi.
Việc xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng mới chỉ ở giai đoạn khởi đầu. Cách thức xử lý hiện nay chỉ là bỏ bớt nợ xấu ra khỏi các tổ chức tín dụng bằng biện pháp kế toán chuyển “nợ xấu” thành “chưa xấu” hơn là loại bỏ nợ xấu ra khỏi nền kinh tế.
“Vì vậy gánh nặng chi phí tài chính của các DN, nhất là DN không thanh toán nợ đúng hạn vẫn chưa có dấu hiệu giảm bớt”, TS Cung phân tích.
Đồng tình với quan điểm này song chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng nhận định của TS Cung vẫn còn nhẹ.
Theo bà Lan việc tái cơ cấu đầu tư công vẫn thể hiện ham muốn đầu tư nhà nước vẫn còn rất lớn. Chưa có bằng chứng nào về sự chuyển dịch nguồn lực theo hướng giảm đầu tư nhà nước, tăng đầu tư tư nhân.
“Trong khi thể chế mới cho quản lý phân bố và sử dụng vốn đầu tư nhà nước chưa được thiết lập, thì có không ít dấu hiệu cho thấy nguy cơ nới lỏng chính sách tài khóa, gia tăng vốn đầu tư nhà nước và từng bước khôi phục lại đầu tư dàn trải, phân tán, kém hiệu quả là rất lớn. Như vậy quá trình tái cơ cấu đầu tư công có nguy cơ chưa kịp bắt đầu thì đã bị ngưng trệ”, bà Lan nói.
Bà Lan cũng nêu thêm: trên diễn đàn Quốc hội Chính phủ đã xin nới trần bội chi, nợ công…và các đại biểu cũng đã đồng ý thì làm sao có thể nói câu chuyện tái cơ cấu hiệu quả và quyết liệt thực sự.
Dứt khoát loại bỏ những người không có năng lực
TS Cung lo ngại kết quả tái cơ cấu đầu tư công đang có nguy cơ bị đảo ngược. Do vậy cần phải thay đổi chính sách phục hồi tăng trưởng theo hướng “trọng cung”; Phải thiết lập được quy trình thống nhất thẩm định, lựa chọn, phê duyệt và quyết định đầu tư nhằm lựa chọn được dự án đầu tư có hiệu quả kinh tế.
“Tôi cho rằng sự thay đổi là cần thiết, đầu tiên là phải nhanh chóng chuyển trọng tâm chính sách phục hồi kinh tế từ chú trọng quản lý tổng cầu sang các giải pháp cải cách phía cung của nền kinh tế”, TS Cung đề xuất.
Theo TS Cung, nếu tình trạng sở hữu chéo dưới nhiều hình thức khác nhau vẫn chưa được hạn chế. chưa được minh bạch hóa và chưa kiểm soát một cách có hiệu quả thì sẽ làm giảm hiệu lực thậm chí vô hiệu hóa các quy định về các tiêu chuẩn an toàn của từng tổ chức tài chính nói riêng và của toàn hệ thống tài chính nói chung.
Còn bà Phạm Chi Lan thì mạnh dạn đề nghị: “Phải có thái độ dứt khoát, kiên quyết, đặc biệt là thẳng thừng loại bỏ những người không có năng lực thực hiện tái cơ cấu với bất cứ lý do gì, thay thế những người không có năng lực tái cơ cấu, khuyến khích và tạo điều kiện tối đa cho những người có năng lực tham gia và đóng góp hiệu quả vào quá trình này”.
Bà Lan cũng lưu ý, phải bổ sung tái cơ cấu ngành và vùng nếu không sẽ thiếu sự liên kết . “Nếu để tình trạng hiện nay sẽ xuất hiện 63 nền kinh tế thì làm sao phát triển và tái cơ cấu kinh tế”.
Theo Bích Ngọc
Baodatviet
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét