Trưởng nhóm dự báo kinh tế vĩ mô WB: 'FDI không phải là liều thuốc tiên'

Trưởng nhóm dự báo kinh tế vĩ mô WB: 'FDI không phải là liều thuốc tiên'

Được dự báo FDI sẽ tiếp tục là điểm sáng của kinh tế Việt Nam trong năm 2014 nhưng theo TS. Andrew Burns, Trưởng nhóm dự báo kinh tế vĩ mô Ngân hàng Thế giới (WB) thì FDI không phải là câu trả lời cho tất cả, là liều thuốc tiên chữa bách bệnh.

FDI là động lực tăng trưởng?

Một nghiên cứu kinh tế mới công bố gần đây của nhóm học giả chương trình Fulbright thì cho rằng nền kinh tế Việt Nam có 4 động cơ tăng trưởng nhưng 3 động cơ “nội” là khu vực kinh tế nhà nước, khu vực doanh nghiệp tư nhân trong nước và nông nghiệp đang trục trặc; chỉ có một động cơ “ngoại” là khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đang chạy tốt.

Song theo số liệu từ niên giám Thống kê của Tổng cục Thống kê, tỷ trọng giá trị gia tăng của khu vực FDI trong GDP năm 2000 khoảng 13%; đến năm 2011 tỷ lệ này tăng khoảng 7 điểm phần trăm (chiếm khoảng 20% GDP).

Nhưng lượng tiền chi trả sở hữu thuần ra nước ngoài của năm 2012 theo giá hiện hành tăng gần 26 lần so với năm 2000 và nếu loại trừ yếu tố giá thì tỷ lệ này cũng xấp xỉ 9 lần.

Tốc độ chi trả sở hữu thuần ra nước ngoài đặc biệt tăng từ năm 2005 – 2011 cho thấy luồng tiền ra ngày càng lớn. Tuy không hoàn toàn do khu vực FDI nhưng rõ ràng khu vực có vốn đầu tư trực tiếp góp phần quan trọng làm luồng tiền đi ra khỏi đất nước ngày một lớn.

Chia sẻ về điều này, TS. Andrew Burns cho biết: Dù FDI ổn định và ít bị ổn định hơn so với các nguồn vốn khác như cổ phiếu, đầu tư ngắn hạn và mang lại nhiều tác động tích cực cho nền kinh tế như giúp quốc gia đó trở thành một phần trong chuỗi cung ứng toàn cầu, kích thích tăng trưởng, trao đổi công nghệ, tạo công ăn việc làm…

Nhưng ngược lại, người đi đầu tư là vì lợi nhuận và lợi ích nên việc dòng vốn lợi nhuận từ FDI chảy ra là tất yếu. Cần hiểu rằng FDI không phải là câu trả lời cho tất cả, là liều thuốc tiên chữa bách bệnh.

Đâu là thuốc tiên cho nền kinh tế Việt?

Trước chia sẻ của TS. Andrew Burns về FDI - một trong những điểm sáng của kinh tế Việt Nam 2013, đại diện Viện Chiến lược & Chính sách Tài chính, Bộ Tài chính băn khoăn không biết vậy đâu là “thuốc tiên” hay động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế năm 2014.

TS. Andrew Burns khẳng định: Trong giai đoạn hậu khủng hoảng, tốc độ tăng trưởng sẽ chậm hơn trước khủng hoảng là một thực tế. Nhưng điều quan trọng không phải là năm nay tăng bao nhiêu GDP mà điều cần nghĩ tới là tập trung tái cơ cấu làm sao để GDP phát triển bền vững.

Chính sách của Chính phủ Việt Nam có thể tác động đến những động lực tăng trưởng dài hạn như đầu tư, nhân tố sản xuất và lực lượng lao động.

Ông Sandeep Mahajan, chuyên gia kinh tế hàng đầu của WB chia sẻ thêm: “Về giáo dục, hiện Việt Nam đã làm khá tốt nhưng cần có thêm những cải cách trong giáo dục đại học. Đồng thời, hiện Việt Nam là nước xuất khẩu nông sản lớn nhưng để đạt được tăng trưởng, giá trị gia tăng cao hơn thì cần phải hiện đại hóa hoạt động nông nghiệp hơn nữa”.

Theo đánh giá chung của TS. Võ Trí Thành, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), thực ra, bản chất là tái cấu trúc mạnh mẽ hơn để tạo động lực cho nền kinh tế. Hiện tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, ngân hàng, đầu tư công chỉ mới tập trung vào nguồn vốn để phân bổ hiệu quả nhưng đó không phải là tất cả, còn cần tập trung vào các nguồn lực khác như nhân lực, tài nguyên thiên nhiên…”.

The Bizlive